Co druga Polka rodzi drogą cięcia cesarskiego. Czy wyższa pewność wiedzy może to zmienić?

Choć „cesarka” często ratuje zdrowie i życie, to – jak każda operacja chirurgiczna – wiąże się z pewnym ryzykiem dla zdrowia zarówno matki, jak i dziecka. Dlatego rekomendowane jest unikanie jej w przypadku braku istotnych wskazań medycznych, tak ażeby ryzyka nie przewyższały potencjalnych korzyści.

Badania wskazują na wyższe ryzyka: krwotoku poporodowego [1], powikłań zakrzepowo-zatorowych, w tym zatorowości płucnej [2], histerektomii (zabiegu chirurgicznego usunięcia macicy) [3], dyspareunii (bólu związanego ze stosunkiem) [4], spadku płodności [5], patologii łożyska w kolejnych ciążach [6] oraz konieczności wykonania cięcia w kolejnych ciążach [7]. Ponadto, poród drogą cięcia cesarskiego wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia u dziecka astmy [8] oraz otyłości [9].

Tymczasem odsetek CC na całym świecie rośnie. Wśród powodów tego zjawiska wymienia się czynniki społeczno-demograficzne, m.in.: wiek kobiet w momencie porodu, niższy poziom wykształcenia, urodzenie w środowisku miejskim [10,11] oraz otyłość [12]. Dodatkowo coraz większą uwagę zwraca się na czynniki emocjonalne, takie jak lęk przed porodem [13] czy satysfakcja z opieki okołoporodowej [14].

Pomimo rosnącego zainteresowania tymi zagadnieniami, większość badań koncentruje się na kobietach w ciąży, choć wiemy, że postawy wobec porodu oraz związany z nim lęk często kształtują się na wiele lat przed pierwszą ciążą. Wciąż brakuje badań na temat tego, jakie znaczenie dla preferencji okołoporodowych młodych kobiet ma ich wiedza, postawy i obawy. I właśnie tej kwestii poświęcone było nasze najnowsze badanie.

Zrekrutowałyśmy 782 kobiety w wieku średnio 24,7 lat (zakres 18-35 lat), które nigdy nie były w ciąży, ale deklarowały chęć posiadania co najmniej jednego dziecka w przyszłości. Większość ankietowanych mieszkała w mieście i posiadała wykształcenie wyższe. Ponad połowa badanych kobiet w momencie badania była w stałym związku.

Sprawdziłyśmy, czy pewność wiedzy na temat ciąży i porodu jest związana z (i) preferowanym sposobem rozwiązania hipotetycznej ciąży niskiego ryzyka, (ii) lękiem przed porodem odczuwanym jeszcze przed zajściem w ciążę oraz (iii) preferencją specjalisty prowadzącego ciążę. Wyniki naszych badań zostały właśnie opublikowane w European Journal of Public Health w artykule pt. Confidence in knowledge, childbirth fear, and preference for cesarean birth among Polish women: a cross-sectional study [15].

Co się okazało? Blisko co czwarta badana kobieta (22,1%) preferowała CC w hipotetycznej ciąży niskiego ryzyka. Co ciekawe, poziom pewności wiedzy na temat ciąży i porodu – wysoki w porównaniu z niskim – nie był istotnie związany z preferencją CC (aOR = 0,92; 95% CI: 0,55- 1,55). Natomiast kobiety o wysokim poziomie pewności wiedzy miały o 46% niższą szansę wysokiego poziomu lęku przed porodem w porównaniu do kobiet z poziomem niskim (aOR = 0,54; 95% CI: 0,33–0,88). Dodatkowo kobiety z wysokim poziomem pewności wiedzy miały o 51% mniejszą szansę preferowania ginekologów-położników w porównaniu do położnych jako specjalistów prowadzących ciążę niż kobiety z niskim poziomem pewności wiedzy (aOR = 0,49; 95% CI: 0,26–0,89).

Podsumowując, edukowanie na temat ciąży i porodu jest istotne już na wiele lat przed zajściem w ciążę. Tego typu działanie wspiera w budowaniu pewności wiedzy, a to może przełożyć się na redukcję lęku oraz wspierać świadome i dobre preferencje dotyczące porodu. Ponadto, uwzględnienie w ramach edukacji informacji o możliwości prowadzenia ciąży przez położne może zwiększyć poczucie sprawczości kobiet w zakresie preferencji okołoporodowych, poprzez uświadomienie im realnych możliwości wyboru specjalisty prowadzącego ciążę.

Nowy lek zmniejsza ryzyko udaru.  Badaczka z UJ CM współautorką publikacji w NEJM

20 kwietnia 2026

Czy można skuteczniej zapobiegać kolejnemu udarowi bez...

Więcej »

Nieinwazyjna diagnostyka mózgu noworodka – przełomowe badania zespołu naukowców UJ CM

18 marca 2026

Każdego roku na świat przychodzą tysiące dzieci...

Więcej »

Dialog to podstawa. Doświadczenia polskich osób g/Głuchych z udziału w badaniach naukowych

15 marca 2026

Z jakimi barierami spotykają się osoby Głuche...

Więcej »