Publikacje

Rok 2025 miesiąc: grudzień

U pacjentów przygotowywanych do operacji bariatrycznej zakażenie bakterią Helicobacter pylori stwierdzono u około jednej trzeciej badanych, a dwa popularne testy inwazyjne – szybki test ureazowy i badanie wycinków żołądka pod mikroskopem – dawały zbliżone wyniki i dobrze się ze sobą pokrywały. Autorzy pokazali też, że sam obraz żołądka oglądany w gastroskopii bywa mylący: u części chorych błona śluzowa wyglądała prawidłowo, mimo że w badaniu mikroskopowym widoczne były już cechy przewlekłego zapalenia. Wyniki sugerują, że w kwalifikacji do chirurgicznego leczenia otyłości warto opierać się na rzetelnej diagnostyce H. pylori z użyciem sprawdzonych testów, a nie tylko na subiektywnej ocenie endoskopowej.

Niestabilność rzepki to częsty problem ortopedyczny u dzieci i młodzieży, jednak do tej pory brakowało polskich narzędzi funkcjonalnych do jej oceny. Praca stanowi adaptację kulturową i walidację kwestionariuszy BPII 2.0 i NPI – narzędzi dedykowanych do oceny funkcjonalnej w niestabilności rzepki, w populacji 57 polskich dzieci po stabilizacji chirurgicznej. Badanie wykazało doskonałą rzetelność, spójność wewnętrzną oraz trafność teoretyczną z umiarkowanymi do silnych korelacjami z Lysholm, Kujala i Pedi-IKDC. To pierwsza walidacja NPI wyłącznie w populacji pediatrycznej. Narzędzia umożliwiają standaryzowaną ocenę i udział w badaniach międzynarodowych.

Przedstawione badania opisują zastosowanie metod zielonej chemii w projektowaniu nowych ligandów wielofunkcyjnych w terapii choroby Alzheimera. Wykorzystując jednoetapową reakcję tandemową, łączącą wieloskładnikową reakcję Hantzscha z podejściem typu click chemistry, otrzymano serię osiemnastu związków zaprojektowanych w celu jednoczesnego oddziaływania z celami biologicznymi związanymi z patogenezą choroby. Otrzymane cząsteczki wykazują wielokierunkowy profil aktywności biologicznej – działają jako blokery kanałów wapniowych oraz inhibitory cholinoesteraz, charakteryzują się potencjałem neuroprotekcyjnym i aktywnością antyoksydacyjną, a co najistotniejsze, skutecznie odwracają deficyty pamięci w zwierzęcych modelach choroby Alzheimera.

Badanie miało na celu ocenę związku między treningiem futbolu amerykańskiego, cechami antropometrycznymi oraz postawą stóp (FPI-6) u zawodników w Polsce. Wykazano istotne różnice w BMI oraz w szczegółowych parametrach ustawienia stóp pomiędzy zawodnikami a osobami nietrenującymi. Monitorowanie BMI i postawy stóp oraz indywidualnie dobrane obuwie mogą zmniejszać ryzyko przeciążeń u futbolistów amerykańskich.

Badanie miało na celu ocenę różnic w stabilizacji centralnej ciała pomiędzy jeźdźcami konnymi uprawiającymi sport, jeźdźcami rekreacyjnymi oraz osobami nieuprawiającymi sportu. Analizie poddano wyniki czterech testów stabilizacji core. Wykazano, że jeźdźcy sportowi osiągali najlepsze wyniki, a osoby nieuprawiające tego sportu – najsłabsze. Trenowanie jazdy konnej wpływa pozytywnie na stabilizację core, szczególnie przy dłuższym stażu treningowym.

Celem przeglądu jest poznanie czynników wspierających i hamujących nauczanie kompetencji kulturowych w zdrowiu publicznym. Analiza tematyczna wyłoniła 6 głównych motywów. Kompetencje te należy wpisać w programy studiów poprzez dedykowane efekty uczenia się, spójne z metodami nauczania i oceniania. Należy wspierać naukę przez doświadczenie i zaangażowanie społeczne. Do wykształcenia kompetentnych absolwentów niezbędne są: zaangażowanie instytucji oraz większa standaryzacja programów zdrowia publicznego.

Publikacja oparta jest na badaniu przeprowadzonym na grupie 120 tys. dorosłych Polaków. Wskazuje, że spożycie napojów energetycznych w Polsce nie jest zachowaniem rozproszonym losowo, lecz skoncentrowanym w dobrze zdefiniowanej grupie demograficznej wysokiego ryzyka, obejmującej mężczyzn w wieku od młodego do średniego. Zebrane dane wskazują, że sięganie po napoje energetyczne to nie tylko nawyk, ale część „pakietu” ryzykownych zachowań takich jak palenie tytoniu, niewłaściwa dieta i wyczerpanie zawodowe. Silne, zależne od dawki powiązania ze znacznym obciążeniem negatywnymi skutkami – w szczególności zaburzeniami snu, złym stanem zdrowia psychicznego i dolegliwościami sercowo-naczyniowymi – podkreślają wagę tego wzorca konsumpcji dla zdrowia publicznego.

W badaniu przeanalizowano 45 całodziennych jadłospisów z 4 szpitali (sierpień–wrzesień 2024 r.). Ocenę ilościową (energia i składniki odżywcze) wykonano w programie Kcalmar z dopuszczalnym marginesem odchylenia ±10%, a jakość menu oceniono metodą punktową Starzyńskiej oraz testem Bielińskiej w modyfikacji Kuleszy. Wykazano liczne nieprawidłowości: nadmierną podaż białka, witamin A, C, B2, żelaza i tłuszczów nasyconych, przy jednoczesnych niedoborach jodu we wszystkich szpitalach. Tylko 1 szpital spełniał zalecenia dla wapnia i podaży płynów. Mimo przewagi racjonalnych dań głównych, całodniowe zbilansowanie diety wymaga pilnej poprawy.

Publikacja „Analysis of events of the night from 1946 to 1947 in Zelczyna”, poświęcona jest wydarzeniu z nocy sylwestrowej 1946/1947, kiedy  w podskawińskiej Zelczynie sześciu milicjantów i funkcjonariuszy ORMO, poniosło śmierć w wyniku postrzałów z rąk żołnierzy zbrojnego podziemia. W dotychczasowych publikacjach, głównie z okresu PRL, zdarzenie opisywane było jako egzekucja. Analiza protokołów sekcji zwłok przechowywanych w krakowskim Zakładzie Medycyny Sądowej, pozwoliła jednak na stwierdzenie, że kierunek większości kanałów postrzałów, odpowiada doznaniu ich w walce, prawdopodobnie wzajemnej strzelaninie.

Stosowana standardowo w zaawansowanych nowotworach neuroendokrynnych terapia radioizotopowa (PRRT) z użyciem lutetu-177 poprawia przeżycie chorych, jednak stosowanie takich samych dawek radiofarmaceutyku u wszystkich nie zawsze jest optymalne. W badaniu klinicznym DUONEN porównano standardowe PRRT z terapią wykorzystującą mieszaniny izotopów lutetu-177 i itru-90 w dawkach indywidualnie dostosowywanych do pacjenta na podstawie dozymetrii. Analiza pośrednia wykazała, że podejście to jest bezpieczne i stanowi pierwszy prospektywny dowód zasadności indywidualizacji doboru dawek w PRRT.

Badanie sprawdziło, jak młodzi europejscy psychiatrzy radzą sobie z oceną i leczeniem objawów negatywnych schizofrenii, takich jak anhedonia, awolicja, alogia, blody afekt czy wycofanie społeczne. Choć większość młodych psychiatrów deklarowała przejście szkolenia w tym zakresie w trakcie specjalizacji, tylko niewielki odsetek posiadał rzetelną wiedzę i znał aktualne wytyczne. Wyniki pokazują, że edukacja na temat tych objawów jest wciąż niewystarczająca i wymaga poprawy.

Praca jest owocem międzynarodowego konsorcjum IC4AMC – the International Consortium for Arthrogryposis, którego polskim przedstawicielem jest dr Alicja Fąfara z Wydziału Nauk o Zrowiu. Arthrogryposis multiplex congenita (AMC) to grupa ponad 400 schorzeń charakteryzujących się wrodzonymi przykurczami stawów. Dzieci z AMC wykazują bardzo zróżnicowaną funkcję motoryczną. Istniejące klasyfikacje koncentrują się na etiologii, nie opisują jednak różnic funkcjonalnych. Autorzy proponują opracowanie GMFC-AMC – nowego narzędzia klasyfikującego funkcję motoryki dużej. Badanie obejmuje pięć faz: tworzenie projektu przez ekspertów, udoskonalanie metodą grup nominalnych, osiąganie konsensusu międzynarodowego, tłumaczenie na francuski i hiszpański oraz walidację. Klasyfikacja ma poprawić komunikację kliniczną, planowanie leczenia i stratyfikację w badaniach nad AMC.

Podczas skurczów tężcowych włókien mięśniowych, po wczesnym wzroście siły (ang. boost) następuje jej spadek do poziomu plateau (ang. sag). W pracy tej po raz pierwszy wykazano, że minimalny czas przerwy niezbędny do przywrócenia zjawiska „boost” wynosi około 30s dla jednostek motorycznych odpornych na zmęczenie (FR MUs) i około 80s dla szybkich jednostek motorycznych podatnych na zmęczenie (FF MUs). Autorzy konkludują, że u podstaw przywracania zjawiska „boost” po pracy mięśniowej leży kinetyka restytucji energii we włóknach mięśniowych-znacznie szybsza w FR MUs niż w FF MUs.

W badaniu oceniano ekspresję markerów stresu oksydacyjnego i glikacji białek zarówno we krwi krążącej jak i in vitro w zastawkach aortalnych u pacjentów z ciężką stenozą aortalną i współistniejącą cukrzycą typu 2. U pacjentów z cukrzycą wykazano istotnie wyższe wartości badanych parametrów, a ich poziomy korelowały z gorszym stopniem kontroli cukrzycy i ocenianą echokardiograficznie ciężkością wady. Wyniki pracy pogłębiają wiedzę o mechanizmach rozwoju stenozy aortalnej oraz podkreślają znaczenie właściwej kontroli glikemii u pacjentów dotkniętych tą chorobą.

Badanie miało na celu ocenę naturalnego przebiegu zmian przednowotworowych szyjki macicy oraz infekcji wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) u kobiet w ciąży. Przeanalizowano takie zmienne jak wynik cytologii, status HPV oraz rodzaj porodu. Po rozwiązaniu zaobserwowano zmniejszenie odsetka nieprawidłowych wyników cytologii, ale nie stwierdzono różnic w zakresie HPV. Regresja zmian była wyższa po porodzie drogami natury. Specjalistyczna opieka jest kluczowa u ciężarnych z nieprawidłowymi wynikami badań przesiewowych.